Kişisel Gelişim ve Makbul İnsan İmalatı / Neoliberalizmin Kutsal Kitabı

Kişisel gelişim literatürü; çağımızın insan anlayışını kuran, sınırlarını çizen ve onu belli bir yöne doğru sevk eden rehber olmanın ötesinde, neoliberalizmin ruhumuza fısıldadığı yeni bir amentü hükmünü taşır. “Kendini geliştirme” vaadiyle dolaşıma sokulan kişisel gelişim kitapları, piyasanın sert mantığını insanın iç dünyasına öyle bir ustalıkla zerk eder ki birey, artık bir “özne” olmaktan çıkarak neoliberal düzenin talep ettiği “makbul insan” modelinin bitmek bilmeyen sermayesi haline gelir. Bu tasavvurda insan, özgür bir varlık olmak yerine, sürekli kendini denetleyen, ölçen, iyileştiren ve optimize eden bir performans birimine dönüşür.

Eyyüp Akyüz, bu çalışmada kişisel gelişim literatürünü neoliberalizmin “kutsal kitabı” olarak konumlandırır. Tıpkı inananlarına bir yaşam rehberi sunan kutsal metinler gibi, bu kitaplar da piyasa normlarını hayatın mutlak doğruları haline getirir. Yapısal sorunları gizlerken başarısızlığın faturasını bireye keser ve insanı, sistemi aklayan bitimsiz bir iç hesaplaşmaya mahkûm eder.

Kişisel Gelişim ve Makbul İnsan İmalatı, kişisel gelişim kitaplarını toptan reddetmek yerine, bu metinlerin motivasyon dilini eleştirel söylem analizine tabi tutarak, satır aralarına gizlenmiş ideolojik düzenekleri ifşa eder. Başarıyı rekabetle değil, haysiyetle düşünmeye ve insanı yeniden müşterek bir hayatın parçası olarak tasavvur etmeye çağıran bu çalışma; kişisel gelişim sektörünün neoliberal ideolojiyle kurduğu görünmez ittifakı açığa çıkararak okuru, kendini durmaksızın optimize etmeye zorlanan “makbul insan” modeline itiraz etmeye ve başka bir insanlık imkânını birlikte kurmaya davet eder.