-
-
| |
-
-
Ali Kemâl:
1868’de İstanbul’da doğdu. 1882’de Mülkiye
Mektebi’nde okurken Muallim Naci’nin etkisi altında ilk
şiirlerini yazdı; 1886’da arkadaşlarıyla Gülşen adlı bir
edebiyat dergisi çıkardı. 1887’de Paris’e gitti, oradan
Cenevre’ye geçti. İstanbul’a döndükten sonra hapsedildi,
Halep’e sürgüne gönderildi. 1895’te, gizlice Paris’e kaçtı,
ancak Jön Türkler’e katılmadı. Siyasal Bilimler Okulu’na
kaydoldu, İkdam’ın Paris muhabirliğini yaptı. Mizancı
Murad’ın Paris’te Jön Türkler’in başına geçmesi üzerine, o
da harekete katıldı. 1899’da mezun olunca, önce öğrenci
müfettişliğine, daha sonra Brüksel Sefaret Kâtipliği’ne
tayin edildi. 1900’de Mısırlı bir prensin çiftliğini
yönetmek üzere gittiği Kahire’de Mecmua-i Kemal (1901) ve
Türk (1903-1907) adlı dergileri çıkardı. 1903’te bir İngiliz
kızla evlendi. II. Meşrutiyet’in ilânından önce İstanbul’a
döndü. İstanbul’da İkdam’da siyasî yazılar yazarken, Mülkiye
Mektebi’nde ve Darülfünun’da dersler verdi. 31 Mart
Olayı’ndan sonra İstanbul’dan ayrıldı. 1913’te Peyam adlı
günlük bir gazete çıkardı. Hürriyet ve İtilâf Fırkası’da
girdi. İlk Damat Ferit Paşa Kabinesinde maarif nazırı,
ikincisinde dahiliye nazırı oldu. Peyam’ı Mihran Efendi’nin
Sabah’ı ile birleştirerek Peyam-ı Sabah adıyla çıkardı ve
burada Millî mücadele aleyhinde ağır eleştiriler yazdı.
Sorgulanmak üzere Ankara’ya götürülürken Nurettin Paşa’nın
adamları tarafından İzmit’te linç edilerek 6 Kasım 1922’de
öldürüldü. Roman; İki Hemşire, 1897; Çölde Bir Sergüzeşt,
1898 (Bu iki roman 1913’te Bir Sayh-i Şebab adıyla birlikte
basılmıştır); Fetret, 1913-1914; Tarih; Mesele-i Şarkiye:
Medhal, 1900; Bir Safha-i Tarih, 1913; Rical-i İhtilal:
Condorcet, Saint-Jus t, Danton, Robespierre 1913; Anı;
Tunus, 1900; Ömrüm, (haz. Z. Kuneralp), 1985; Diğer; Sorbon
Darülfünunu’nda Edebiyat-i Hakikiye Dersleri, 1898; Paris
Musahabeleri, 3 c., 1899; Yıldız Hatırat-ı Elimesi, 1910;
İlm-i Ahlak, 1914; Raşit Müverrih mi, Şair mi?, 1918;
Makaleler, (Peyam-ı Edebi’deki dil ve edebiyat yazıları;
haz. H. Pala) 1997.
|
|