ŞEYHÜLİSLAM ŞAİRLER
Şeyhülislâm Şairler'in şiirlerinde aşk, sevgili, şarap,
meyhane gibi kavramları kullanmaları, Osmanlı şiir geleneğinin
bir özelliğidir. Bunları "Şeyhülislâm oldukları hâlde, şarap ve
meyhaneyi övmekten çekinmeyen şairler" olarak değerlendirmek ve
Osmanlı ülemasını düzene kafa tutan şairler olarak yorumlamak,
Divan şiirinin ve Divan şairinin estetik anlayışını, felsefesini
ve üslûbunu bilmemekten kaynaklanmaktadır. Şeyhülislâm
şairlerin, sultan şairlerin veya kadın şairlerin şiirleri
birarada değerlendirildiğinde, bu şiir geleneğinin temel
felsefesi de anlaşılmış olacaktır. Şiirin tabiatını, şairin
kimliğinden, ırkından veya cinsiyetinden farklı kılan özellik,
Divan şiirinin diyalektiği ve estetik anlayışı icâbıdır. Bu
anlamda şair, mutasavvıf olmadığı hâlde, tasavvuftan dem
vurabilir veya ciddi bir aşk macerası yaşamayan bir sultan,
şiirlerinde ümitsiz bir aşkı dile getirebilir. Kadın şairin
gönlü bir servi boylu sevgilinin zülfüne esir olabilir ve
nihayet bir Şeyhülislâm meyhaneyi, şarabı övebilir. Şair
Şeyhülislâmlar adlı bu incelemede, çelişkiliymiş gibi
değerlendirilen bu dünyanın nasıl bir bütünlük oluşturduğunu
göreceksiniz.