Trajik
Gerçeklilik ve Modern Toplum
John Orr, trajik gerçekçilik bağlamında Batı romanına değin
‘Yeni Tarihçilik’ adını verdiği iddialı roman kuramı
çerçevesinde ilginç çözümlemelerinin yer aldığı bu kitabında,
Erich Auerbach ve Raymond Williams’ın modern trajediye ilişkin
kuramsal çözümlemelerini yeniden yorumluyor ve geliştiriyor. Bu
bağlamda, Michail Bakhtin, Northrop Frye ve Rene Girard’ın
görüşlerinden de yararlanıyor. Trajik gerçekçilik ve tutku
açısından Batı romanına ilişkin kapsamlı inceleme ve
değerlendirmeler içeren bu kitap; Stendhal, Dostoyevski ve
Tolstoy’dan başlayarak yirminci yüzyılın büyük romancılarından
Zola’yı, Malraux’yu, Conrad’ı, Thomas Mann’ı, Hemingway’i,
Solzhenitsyn’i yorumlamaktadır. Ülkemizde ‘toplumcu gerçekçilik’
açısından özellikle edebiyatımızdaki roman örneklerine bakış,
yorum ve eleştiri bilinmekle birlikte, trajik gerçekçilik
açısından yapılan roman çözümlemelerinin akademik çevreler
dışında ayrıntılı olarak bilinmemesi nedeniyle hem örneği az,
hem de popülerliği sınırlıdır. Bu bakımdan, John Orr’un Trajik
Gerçekçilik ve Modern Toplum adlı bu kitabı trajik gerçekçiliğin
tanınması ve üzerinde düşünülmesi açısından ufuk genişletici
olduğu kadar önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir. John Orr
şöyle diyor: Trajik gerçekçilik, ‘siyasi bilinçsizliğin’ bir
işlevi olarak değil, fakat, tutkulu politikanın edebi biçimi
olarak değerlendirilmelidir.