|
Pozitivizmin Türkiye'ye
Girişi
Son iki yüzyılın en önemli düşünce hareketlerinden biri
pozitivizimdir. Aguste Comte tarafından sistemleştirilen ve S. Stuart
Mill ile Herbert Spencer gibi temsilciler bulan pozitivizm, Türkiye’den
Brezilya’ya kadar uzanan geniş bir alan üzerinde etkili olmuş, hatta
bazı ülkelerde resmi din ve ideoloji olarak savunulmuştur. Pozitivizm,
başta her türlü dini düşünceye karşı bilimsel bir ideoloji olarak
çıkmışken, sonraları bizzat A. Comte tarafından yeni bir dine
dönüştürülmüş, üstelik 19. yüzyılda Osmanlı’da resmen kabul görmesi için
teklif edilmiştir. Pozitivizmin batıda ve özellikle Türkiye’de etkileri
bugün de devam etmektedir. Politikadan bilimsel araştırmalara, sosyal
kurumlardan ahlâkî ve gündelik hayata kadar birçok alanda belirtileri
olan Avrupa’nın bu en katı felsefesinin Türkiye’ye girişi kuşkusuz
önemlidir. Murtaza Korlaelçi, bu eseriyle, genel olarak pozitivizme
ilişkin önemli bilgiler vermek yanında Türkiye’deki ilk etkileri ve
temsilcileri ile ilgili ciddi bir araştırmayı da başarıyla ortaya
koymaktadır. |