|
ŞİİR KONAKLARI Turan Karataş Sütun Yayınları "Has Odalarda Ağırlanan Şiirlere Dair Yazılar" Turan Karataş'ın, şiirin "aram eylediği" yerlerden derlediği ve "has odalarda" misafir ettiği deneme-inceleme türündeki yazılar, "Şiir Konakları" ismiyle kitaplaştı1 Konu şiir/e dair yazılar/olunca doğal olarak "fikir ve his kutbunun med-cezirleri"nden kendini kurtaramadığını itiraf eder yazar: "Has odalarda ağırladığım şiir konaklarının kimi muhteşem ve göz alıcıydı, onların kapısını aralayıp büyüsüne kapıldığım; sükûnete kavuştuğum yahut huzursuzluğumun depreştiği vakitler oldu." der. Bu "muhteşem gel-git"ten en çok nasibini alan duygu "hüzün" olur. Çünkü hüzün hem daha kalıcı ve daha asil hem de "bize yakışan" bir duygudur. "Melali bilen bir neslin" varisleri sıfatıyla yazar duygularını net bir şekilde ortaya koyar: "Birçok konak hüzünle ağırladı beni; en çok da hüzün oldu nasibim." der. Soyut yanı her zaman ağır basan/basması gereken şiirin2 kapalı olması gerektiği de genel kabul gören bir husustur. Yazar "has odalarda ağırladığı" bazı şiirler için "Gizli bölmeler sez/ebil/dim ama izah edemedim." der ve bunun sebebini tevazu rengine boyadığı ifadeyle şöyle açıklar: "Bu durum, şiirin derin ve özgün yapısından veya benim müktesebatımın azlığındandır." Malûmat ve tecrübenin bir araya gelmesi olarak da tanımlayabileceğimiz "müktesebat" kelimesinin en çok hocaya yakıştığını ifade edip bu durumun şiirin yapısından kaynaklandığını söyleyelim. Haşim: "Büyük şiirlerin girişleri, tunç kanatlı müstahkem şehir kapıları gibi sımsıkı kapalıdır." der. Turan Karataş'ın "izah edemedim" demesini Haşim'in bu "mülahazaları" çerçevesinde ele alıp değerlendirmek gerekir. Çünkü gerçek şiirin her zaman yoruma açık bir yanı olmalıdır. Bu ise "müphem"liği (asla muğlâklığı değil) beraberinde getirir. Şiir Konakları'nda; şiirin güzel sanatlarla, resimle, müzikle, sinemayla, mimariyle ve heykelle olan ilişkisini irdeleyen/inceleyen doyurucu bir yazı karşılıyor bizi. Şiirin ana unsurlarına (derununa demeliydik belki de) dokunan bir yazı bu… Şiir yazan, şiire ilgi duyan herkesin dikkate alması gereken bilgilerle yoğrulmuş bir yazı… Özellikle de şiire yeni başlayanlar için "elzem" derecesinde şifalı besinler içeren bir değerlendirme… Bu konuda daha önce yazılmış derli toplu bir yazının olmaması, bu incelemeyi daha da önemli kılıyor. "Bugünkü Türkçe Şiirde Duygu ve Ses Yitimi" isimli yazıda, şiire dair kaybettiklerimizin hazin sonunu görüyoruz. "Bugünkü Şiirimizin Zaafları" isimli yazıda, günümüz şiirinin yakamozu mesabesindeki "imge" unsurunun ne denli sıkıntılı/hatarlı/tehlikeli/hatalı bir çıkmaza girdiğini görebiliriz. Her şairi bekleyen tuzakların başında gelen unutulma ya da şiir ağacına tutunamama tehlikesine "Dergilerde Kalan Şiir" yazısıyla dikkat çekiyor yazar. "Şiir ve Hakikat, Şiir Hırsızları" gibi şiire dair önemli konulara temas eden yazılardan başka kitapta Akif İnan, Arif Ay, Hüseyin Atlansoy, Haydar Ergülen ve Mustafa Aydoğan'ın şiirine dair değerlendirmeler de yer alıyor. Kitap, şiire dair söz söyleyeceklerin dikkatli ve seçici olması gerektiğini hatırlatan bir kitap tenkidiyle sona eriyor. Turan Karataş; Şiir Vadileri'nden sonra bu nehrin debisini yükselten Şiir Konakları'nı da okura sundu. Şiir nehrinin yatağına akışını bütün duruluğu ve ihtişamıyla izlemek, bazen sevindiriyor bazen de hüzünlendiriyor. Şiiri, vadilerde gezdirip konaklarda ağırlayan bu yazıların yeni mecraını merak etmek, duyarlı her okurun hakkı… Bu duruluğun ve seyirin okurla paylaşılmasına vesile olan Sütun yayınları da tebriki hak ediyor. ŞEREF YILMAZ 1 Turan Karataş, Şiir Konakları, Sütun Yayınları, İstanbul 2007, 185 sayfa 2 Cahit Sıtkı, Ziya Osman Saba'ya yazdığı mektupta her ne kadar "Mücerret şiirden kaçınmak lâzımdır. Ben kendi hesabıma mücerretten müşahhasa doğru yaptığım tekâmülden memnunum." dese de bu, poetikalar içinde istisnai tek örnektir.
|