|
NANA LEE*
Korece’ye Çevİrİlen Türk Edebİ
Eserlerİne Genel Bİr BaKIŞ
20. yüzyılda başlayan bilgi devrimi
bizi bilgi toplumuna, globalleşmeye iten temel olmuştur. Bilgisayar ve
internetin yaygınlaşmasıyla evde oturup dünyanın öbür ucundaki
arkadaşlarla eş zamanla konuşabilir ve dünyada olup bitenler hakkında
bilgi toplayabilir ve bunu başkalarıyla paylaşabiliriz. Böyle bir gerçek
içinde dar bir çevrede kalmayıp dünyayı görebilmek için geniş bir bakış
açısına sahip olmalıyız.
Dünyaya açılmak için herşeyden önce
geniş anlamıyla yabancıı kültürleri iyi bilmek ve tanınak gerekmektedir.
Kültür ise tabii ki bir toplum görüntüsünü de içermketedir. Herkes
tarafından kabul edilmelidir ki edebi eserler, bir toplumu ve bu
toplumun kültürünü yansıtmaktadır. Yabancı ülkelerin değerli edebi
eserlerini okumakla, bu ülke toplumu ve kültürü hakkında dolaylı da olsa
bilgi ediniriz. Yabancı ülkelerin edebi eserlerini okumak bu anlamda
önem kazanmaktadır.
Bu anlamda Türk edebi eserlerinin Kore’de tanıtılması,
Korelilerin Türkiye’yi anlaması ve tanıması açısından son derece
önemlidir.
Başka ülkelerle kıyaslanırsa, son zamanlara kadar Kore
yayın dünyasının Türk edebiaytını tanıdığı söylenemez. Dünyanın başka
ülkelerinde olduğu gibi Kore’de de Fransız, İngiliz, Rus ve Alman
edebiyatının tanıtılması eski yıllara dayanmasına rağmen, Koreli okurlar
Türk edebi eserleriyle ancak son 10 yıl içinde aktif olarak buluştular.
Ancak bu durum Türkiye’de tanıtılan
Kore edebi eserleriyle kıyaslandığında nisbeten içi açıcıdır. Türkiye’de
yayınlanan Kore edebi eserlerinin sayısının son derece az (yanılmıyorsam
şu ana kadar 6 roman ve 1 şiir kitabı yayınlandı.) olduğunu göz önünde
bulundurursak, Kore’de yayınlanan Türk edebi eserleri sayısının 20’ye
varması, (Kore’nin değişik edebiyat dergilerinde yayınlanan Türk
yazarlarının öyküleri hariç) Kore’de tanıtılan başka ülke eselerlerinin
sayısıyla kıyaslandığında oldukça yüksek bir rakam sayılmalıdır.
Kore’de tanıtılan ilk Türk romanı,
1982 yılında yayınlanan Yaşar Kemal’in “İnce Mehmet” adlı romanıdır.
Ancak bu roman doğrudan Türkçe’den değil İngilizce’den Korece’ye
çevirilmiştir. Yaşar Kemal seksenli yıllarda dünya çapında ün kazanmaya
başladığı için, bunun farkına varan Kore’nin bir yayınevi “Dünya
Edebiayatı Serisi”ne bir Türk yazarı koymaya gerek duydu. Bu açıdan,
yani Koreceye çevrilen ilk Türk yazarın kitabı olması açısından Yaşar
Kemal’in romanı önem kazanmaktadır. Bu eserden sonra uzun süre Kore
kitap piyasasında, Türk edebiaytndan çeviri eserler yer almamıştır.
Şimdiye kadar bir Türk tarafından
Koreceye çevirilen bir Türk edebiyatı eseri bulunmamakta, hepsi Koreli
çevirmenler tarafından Koreceye kazandırılmıştır. Kanımca bunun iki
temel nedeni vardır. Birincisi, Türkler arasında Kore’de eğitim görüp
Koreceyi bilenler olmasına rağmen bu kişiler çeşitli nedenlerden dolayı
çeviri alanına yönelmemişlerdir. İkincisi, Kore’deki yayınevilerinin
daha çok Türk edebiyatı uzmanı olan Korelileri tercih etmesidir.
Ayrıca çeviri son derece hüner gerektiren bir bilim dalıdır.
‘Çeviri bir ihanettir’, Alman filozofu Schelgel’in deyimleşmiş bu sözü
çeviri işinin zorluğunu açıkça ortaya koymakta. Çünkü çeviri salt dilin
değil, aynı zamanda esere sinmiş olan kültür, düşünce ve tecrübelerin de
aktarılması anlamına geliyor. Özellikle öznel ve çokkatmanlı yazılmış
olan edebi eserlerin çevirisinde daha da titiz olmak zorunluluğu
hissediyorsunuz.
Çevirmen salt metnin anlamının yanı sıra, metin içindeki
sosyal, kültürel, tarihi vb. boyuttaki bilgileri de algılamalı ve
çözümleyebilmelidir. Bu da kolay bir işi sayılmaz. İkinci olarak
metinleri güzel bir hedef diliyle çevirmek de başlıca bir zorluktur.
Ayrıca doğrudan çeviri mi yoksa dolaylı çeviri mi bu ikisi arasında
denge kurmak da oldukça zor bir iştir.
Şimdiye kadar Koreceye çevirilen Türk
Edebi eserlerini topluca, yayınlama tarihine göre aşağıdaki gibi
sıralayabiliriz1:
Bu listeye göre doğrudan Türkçe’den Korece’ye çevirilen
eserlerin sayısı 18, İngilizce’den Korece’ye çevirilen eserlerin sayısı
2 dir. Ayrıca roman ve şiir türünden başka, Türk edebiyatını topluca
gösteren edebiyat tarihi çeviri kitabı bulunmamaktadir. İlmi değeri
yüksek olan Türk kültür ve edebiyat tarihi kitaplarının iyi bir çevirmen
tarafından çevirilmesinin bilimsel açıdan son derece büyük bir katkıda
bulunacağı kanısındayım.
2006 yılından itibaren T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı,
TEDA Projesi kapsamında Türk edebiyatını dünyaya tanıtmak için uzmanlara
maddi destekler vermeye başlamıştır.
Söz konusu kurum, yetenekli
çevirmenleri seçip, Türk edebiyatından iyi örneklerin Koreceye
çevirilerek yayınlaması için destekte bulunarak bu alanda çalışma
yapanları teşvik edici bir gayret göstermektedir. Bu projenin
gerçekleşmesinin, geç de olsa, Türk edebiyatını yurtdışında tanıtmak
açısından son derece yararlı ve yerinde bir atılım olduğu
düşüncesindeyim.
Mühim olan bu projenin uzun vadeli olarak Türkiye dışındaki
Türk edebiyatı uzmanları ve çevirmenleri yetiştirmeye gayret
göstermesidir. Ayrıca sırf devlet aşamasında değil özel sektör de Türk
edebiyatını yurtdışına tanıtmak için destekte bulunursa Türk edebiyatına
meraklı olan dünyalılara çeşitli eserleri tanıma şansı vermiş olacaktır.
Türkiye’nin gücünü ve değerini dünyaya tanıtmanın en hızlı , en etkili
ve en kestirme yollardan biri, Türk kültürünü edebi eserler aracılığıyla
dünyaya tanıtmaktır kanısındayım.
* (Dr. Hankuk Yabancı Diller Üniversitesi,
Türkoloji Bölümü Öğretim Üyesi, G..Kore)
1 Bu kaynakları ise Kore’nin en büyük internet kitap
satış sitesi olan www.aladdin.co.kr’ den elde ettik.
|